Nieuws

Joyce van de Veen, hoofd Bijbelwerk, en drie Amerikaanse collega’s reizen door West Afrika om de projecten van de lokale bijbelgenootschappen te bezoeken. In de tweede helft van mei gaan ze op bezoek bij het bijbelgenootschap van Togo. Op een middag bezoeken ze met voorganger Sikka de gevangenis in hoofdstad Lomé.

Met een klap slaat de grote stalen gevangenisdeur achter ons dicht. Sieraden, telefoon en mijn damestas moest ik achterlaten in de pick-up van het Togolees Bijbelgenootschap. De cipiers onderzoeken mijn mannelijke collega’s of ze toch niet iets meesmokkelen naar binnen. Als enige vrouw mag ik meteen doorlopen. Ik ben terug in de gevangenis van Lomé, waar ik een jaar geleden ook een bezoek bracht. Voorganger Sikka neemt via een getraliede deur mee naar het mannengedeelte.

Er zitten zo’n 1.800 mannen en enkele vrouwen gevangen. Ik zie mannen die op de binnenplaats hun potje op een vuurtje koken. Verkopers lopen er met verkoopwaar tussendoor. Boven hun hoofden hangt de was te drogen. En als ik even naar binnengluur in de slaapruimten van de mannen, ontdek ik stapelbedden die dicht tegen elkaar aanstaan.

We lopen langs de open ruimte, die moslims voor hun gebeden gebruiken. Direct ernaast, op de open binnenplaats, is de plek waar voorganger Sikka zijn Bijbelstudies mag geven. Gauw wordt er een microfoon en geluidsinstallatie opgehaald. We zijn verlaat; we moesten wachten op toestemming om met videocamera’s opnamen te mogen maken. We hebben vooralsnog beperkte toestemming gekregen om te mogen filmen op de voorplaats. Niet op deze centraal gelegen binnenplaats.

Emmanuel komt ons begroeten. Hij herkent mij van vorig jaar. Hij vertaalde voor mij, toen ik verzocht werd om te spreken. Emmanuel vertelt mij in vloeiend Engels, hij is geboren in Nigeria, dat hij in januari is vrijgekomen. Vijf jaar en vier dagen heeft hij onschuldig en zonder proces gevangen gezeten. Hij werd opgepakt toen hij in centraal Togo het evangelie verkondigde. Een groep Togolezen zette zich tegen hem af. De politie pakte hem op. Na twee weken in een politiecel te hebben doorgebracht, werd hij overgebracht naar de gevangenis.

“Joyce, veel mensen vergeten ons. Maar ik ben dankbaar dat je bent teruggekomen. Jij hebt ons niet vergeten.” Gaat Emmanuel verder. “Wekelijks kom ik terug om de gevangenen Bijbels onderwijs te geven en tijd met hen door te brengen. Mensen buiten de gevangenis weten gewoon niet hoe hard het leven in de gevangenis is. Ik had nooit gedacht zo’n lange periode onschuldig te moeten doorbrengen op deze plek. Maar ik heb mogen ervaren dat God mij daarbij heeft geholpen. Ik heb het heel zwaar gehad en zelfs geprobeerd zelfmoord te plegen. Maar ik weet dat de ogen van God op mij zijn.” Geraakt neem ik naast mijn collega’s op een houten bank plaats. Ik moet dit verwerken.