Wat is de Bijbel in Gewone Taal?
De Bijbel in Gewone Taal wordt een echte vertaling van de Bijbel. Het is een vertaling van het Oude Testament (uit het Hebreeuws) en van het Nieuwe Testament (uit het Grieks). Het is de hele Bijbel, in gewone taal. Gewone taal, dat betekent: korte zinnen, bekende woorden, korte alinea’s en een heldere structuur van de tekst. De duidelijkheid van de tekst staat voorop. De Bijbel in Gewone Taal is duidelijk en daardoor goed leesbaar.
Voor wie is de Bijbel in Gewone Taal?
De Bijbel in Gewone Taal is voor iedereen goed leesbaar. Iedereen die wil lezen in de Bijbel kan er iets aan hebben. Ook mensen die niet veel lezen en mensen die moeite hebben met het lezen van lange teksten. De Bijbel in Gewone Taal is dus voor veel mensen geschikt. Ook mensen met Nederlands als tweede taal kunnen veel aan deze nieuwe Bijbel hebben.
Hoe zijn de eerste reacties?
We hebben een aantal mensen kennis laten maken met korte stukken uit deze nieuwe vertaling. We kregen reacties van mensen die al jaren de Bijbel lezen, van geïnteresseerde gevangenen, van VMBO-leerlingen en van predikanten. En alle reacties waren heel positief. Een van de predikanten schreef: “Het is goed dat de Bijbel zo toegankelijk mogelijk gemaakt wordt voor mensen van nu. Het gaat erom dat zoveel mogelijk mensen de Bijbel als richtsnoer ervaren. Door deze tekst kan men de Bijbel veel beter lezen en begrijpen.”
Wanneer verschijnt de 'Bijbel in Gewone Taal'?
De Bijbel in Gewone Taal zal verschijnen in 2014. Dat betekent dat we in ongeveer vijf jaar de hele Bijbel moeten vertalen in gewone taal. Dat is een heel werk, want de Bijbel is groot. Bovendien is het soms heel moeilijk om de teksten duidelijk en goed leesbaar te laten zijn. Toch denken we dat de Bijbel in Gewone Taal in 2014 helemaal klaar zal zijn. We hebben veel geleerd van het werk aan de NBV. Dat helpt enorm bij het maken van deze nieuwe vertaling.
Hoe kun je de Bijbel in Gewone Taal kort typeren?
- Gewone taal, geen schrijftaal
- Korte zinnen
- Gewone woorden (behalve bij namen van personen of plaatsen)
- Geschikt voor geïnteresseerden in de Bijbel, ook voor mensen die niet gewend zijn veel te lezen
- Voor mensen die het Nederlands als tweede taal hebben
- Voor doven en slechthorenden die gebarentaal gebruiken
- Om te lezen met kinderen en jongeren
Er zijn toch allang gemakkelijke vertalingen?
Als je het vergelijkt met de Statenvertaling of met de NBG-vertaling 1951, dan is het antwoord: Ja. Er zijn allang vertalingen die gemakkelijker zijn dan andere. Er zijn allerlei vertalingen in modern en hedendaags Nederlands. Maar: geen van die vertalingen voldoet aan de kenmerken van gewone taal.
De Nieuwe Bijbelvertaling en de Willibrordvertaling zijn vertalingen voor geoefende lezers. Ze gebruiken gangbaar Nederlands, maar dat is niet hetzelfde als gewone taal. Dan is er de Groot Nieuws Bijbel. Die is gemaakt voor mensen zonder kerkelijke achtergrond of geloofsachtergrond. Daarom bevat die vertaling omgangstaal, en is er speciaal gelet op het vermijden van kerkelijk en theologisch jargon. Maar er is bij die vertaling niet speciaal op eenvoudig taalgebruik gelet. Het is dus geen vertaling in gewone taal. Hetzelfde geldt ook voor Het Boek. Dat is een vertaling waarin veel lastige dingen verduidelijkt worden. Maar vaak een verduidelijking met lange zinnen en moeilijke woorden en uitdrukkingen.
De enige vertaling die in de buurt komt van een Bijbel in gewone taal is de Startbijbel. De Startbijbel is eenvoudiger van taalgebruik dan die andere vertalingen. Maar soms nog niet eenvoudig genoeg. Bovendien bevat de Startbijbel lang niet de hele Bijbel. Het is een selectie uit de Bijbel, speciaal gericht op jongeren. De Bijbel in Gewone Taal gaat dus op twee manieren een grote stap verder dan de Startbijbel. In de eerste plaats zal de Bijbel in Gewone Taal de hele Bijbel bevatten en niet een selectie. En in de tweede plaats zal de Bijbel in Gewone Taal nog beter voldoen aan de kenmerken van gewone, eenvoudige taal.
Is dat nog wel echt de Bijbel, die Bijbel in Gewone Taal?
Alle bijbelvertalingen zijn verschillend (zie de brochure De Nieuwe Bijbelvertaling, wat maakt het verschil?). Ook de Bijbel in Gewone Taal is anders dan de andere vertalingen. Toch is het een echte vertaling van de Bijbel, net zo goed als andere vertalingen. Het zijn dezelfde verhalen, dezelfde psalmen en dezelfde brieven als in andere vertalingen. De Bijbel is dezelfde, ook in gewone taal. Maar de tekst is in deze vertaling veel duidelijker en voor iedereen leesbaar.
Hoe weten de vertalers nou wat gewone taal is?
Zijn de vertalers van het NBG wel geschikt om zo’n eenvoudige vertaling te maken? Zijn ze daar niet veel te ‘geleerd’ voor?
Nee, de vertalers van het NBG zijn hier juist erg geschikt voor. In de eerste plaats moet je om iets goed te kunnen vertalen in gewone taal, de taal juist op alle niveaus beheersen. Het vertaalwerk begint natuurlijk bij de Hebreeuwse en Griekse teksten van de Bijbel. Om die te begrijpen en te vertalen heb je specialisten nodig: mensen die getraind zijn in het Hebreeuws en in het Grieks. Daarnaast zijn er specialisten in het Nederlands nodig: mensen die precies weten hoe je dingen wel of niet kunt zeggen en wat moeilijke taal is en wat makkelijke.
In de tweede plaats zijn alle vertalers die meewerken aan dit project getraind in eenvoudig Nederlands. Ze hebben geleerd hoe je taalniveaus van elkaar kunt onderscheiden. En hoe vervelend het kan zijn om teksten te lezen van een te moeilijk taalniveau. Ze hebben zich verdiept in alle kenmerken van gewone taal: al die elementen die een tekst moeilijk of makkelijk maken. En ze houden elkaar scherp om samen te werken aan een duidelijke en voor iedereen leesbare tekst.
In de derde plaats wordt de Bijbel in Gewone Taal niet alleen in de studeerkamer gemaakt. De vertalers krijgen advies van specialisten uit de praktijk van eenvoudig Nederlands. En de teksten die vertaald zijn worden gelezen door panels en testgroepen. Zo wordt gekeken of de vertaling inderdaad duidelijk genoeg is en goed leesbaar.
Is dat typisch Nederlands, zo’n Bijbel in Gewone Taal?
Nee, niet echt. Want ook in andere landen heb je wel vergelijkbare Bijbels. Zo is er in Engeland de Contemporary English Version en in Frankrijk de Parole de Vie. In Duitsland wordt op dit moment gewerkt aan de Basisbibel. En op internet staat deEasy English Bible. Al deze vertalingen hebben als gemeenschappelijke kenmerken dat ze eenvoudige taal gebruiken en een duidelijke tekst willen bieden. Toch doen ze dat allemaal op hun eigen manier. Dat geldt ook voor de Bijbel in Gewone Taal.
