Het zweet loopt over onze rug terwijl we door het Mokattam district van Cairo lopen, op weg naar de koelte van de Grotkerk. Dit deel van de stad wordt ook wel ‘Garbage city’ genoemd, ‘afvalstad’.
De ruim 60.000 mensen die hier wonen, leven letterlijk van het afval. In de jaren 1940 trokken christelijke boeren van het platteland naar Cairo. Ze begonnen met het ophalen en recyclen van afval, werk dat door moslims als onrein werd gezien. Gezondheidszorg en onderwijs waren er nauwelijks, tot een Koptische priester zich begon in te zetten voor de bewoners van Garbage City.
De grootste kerk in het Midden-Oosten
Mokattam is van oudsher ook een christelijke wijk, met voornamelijk Koptische christenen. Er bloeit een levendig kerkelijk leven, met als bruisend middelpunt de Cave Church. Met plek voor 20.000 mensen is deze bijzondere kathedraal zelfs de grootste kerk in het Midden-Oosten.
Zoals de naam al doet vermoeden is de Cave Church uitgehouwen in een grot, die per toeval werd ontdekt. In het verre verleden lieten farao’s hier de stenen uithakken voor hun piramides. Tegenwoordig hangen er indrukwekkende fresco’s, iconen en Bijbelse reliëfs, maar oorspronkelijk lag de grot vol met duizenden jaren aan vuil en stof.
Tatoeage artiest
Naast de ingang van de kerk staat een klein kraampje. Een bordje vermeldt dat ‘de tatoeage artiest’ aanwezig is: Girgis Gabrien. Girgis heeft hier zijn levenswerk gevonden: hij tatoeëert kruisjes op de pols van Koptische christenen.
De geschiedenis van deze getatoeëerde kruizen gaat terug naar de begindagen van het christendom. Toen moslims in de zevende eeuw Egypte veroverden, werd deze tatoeage verplicht voor iedereen die weigerde het christendom af te zweren. Dat maakte hen herkenbaar als mensen die verplicht waren om speciale godsdienstbelasting te betalen.
Door de eeuwen heen is de positie van christenen in Egypte door allerlei fasen gegaan. Het kruis op hun pols vertelt hun geschiedenis.
‘Het kruis symboliseert de kracht van Jezus Christus’, vertelt Girgis. ‘Maar het spreekt ook over pijn, lijden en bloedvergieten. Met onze tatoeages dragen we het verhaal en de traditie van Egyptische christenen mee in de toekomst.’
Diepgeworteld christendom
Als ik het christendom in Egypte met één woord zou moeten samenvatten, dan is het ‘diepgeworteld’. Ook al vormen ze een minderheid in Egypte, toch dragen deze christenen hun kruis met trots. Ze dragen hun geloof uit, tot op hun huid. Het vormt de kern van hun identiteit.
Tijdens mijn reis door Egypte heb ik vele christenen ontmoet, en allemaal hadden ze dezelfde tatoeage op hun pols, ook kinderen. Voor hen is de kerk een tweede thuis, een familie waar je zorgen en vreugden met elkaar deelt.
Geloof is hier geen persoonlijke, individuele zaak. Nee, je geloof verbindt je met de kerk van alle eeuwen, met christenen uit het verleden en in de toekomst. Het idee om zo diepgeworteld te zijn in de christelijke kerk, spreekt me aan. ‘Ik wil ook zo’n tattoo,’ zeg ik tegen Girgis, terwijl ik hem mijn pols toesteek.
Diepgeworteld christendom
Veel bezoekers van de Cave Church en de andere kerken in Mokattam, de ‘Afvalstad’, hebben geen eigen Bijbel. Dat geldt niet alleen voor de christenen, maar ook voor de moslims die er komen en die nieuwsgierig zijn naar het evangelie.
Voor deze mensen is een eigen Bijbel niet vanzelfsprekend – maar wél levensveranderend. Iedere Bijbel reikt het verhaal van Jezus aan – het verhaal dat generaties Egyptische christenen al eeuwenlang aan hun pols dragen.
Help jij mee om het Woord van God te brengen naar deze plaatsen, juist waar het gemis van de Bijbel het grootst is?
Door Hanna Hokkanen and Bjørn Håkon Hovde, Fins Bijbelgenootschap