Het Aukaans is een van de talen die gesproken wordt in Suriname. Het is ontstaan in de tijd dat Suriname een kolonie van Nederland was, en stamt af van de tot slaaf gemaakten die van de plantages wegvluchtten. Naar schatting spreken tegenwoordig zo’n 90.000 mensen Aukaans, vooral in Suriname en Frans-Guyana, maar ook in Nederland. Voor veel Aukaners is het Aukaans de taal waarin ze dagelijks met elkaar spreken, hun moedertaal, of zoals ook wel wordt gezegd: de taal van het hart.
Een Aukaans Nieuwe Testament bestond al. Dat verscheen in 1999 en kwam in 2002 ook als audioversie beschikbaar. Nu is ook het Oude Testament vertaald, het Nieuwe Testament is geheel herzien, en is er dus voor het eerst een complete Bijbel in het Aukaans.
Lokale kerken werken mee
De vertaling kwam in Suriname tot stand met Aukaanse vertalers, maar ook lokale Aukaanse kerken waren tijdens het vertaalproces nauw betrokken. Tijdens zogenoemde ‘community checks’ werden proefvertalingen door gemeenteleden gelezen en besproken. Mensen uit de gemeenschap beoordeelden onder meer of teksten begrijpelijk waren, of woorden en uitdrukkingen natuurlijk klonken en of de betekenis goed overkwam. Hun reacties gingen terug naar het vertaalteam en konden leiden tot aanpassingen in de tekst.
Erny van Axel, directeur van het Surinaams Bijbelgenootschap, raakte bij die proeflezingen opnieuw onder de indruk van het verschil dat een Bijbel in de eigen taal kan maken. ‘Wanneer mensen zeggen “nu begrijp ik wat er eigenlijk wordt gezegd” dan weet ik weer waarvoor we dit werk doen.’
Beter dan pom
De eerste exemplaren werden binnengebracht door dansende mensen. De Aukaanse gemeenschap reageerde enthousiast op de nieuwe vertaling. Een reactie van een van de Aukaners sprak misschien wel het meest tot de verbeelding: ‘Deze Bijbel smaakt beter dan pom.’ Pom is een geliefd Surinaams gerecht.
Rieuwerd Buitenwerf, directeur van het NBG, woonde de presentatie van de vertaling bij. Hij stelt: “Voor ons als Bijbelgenootschap is het werk niet af als een vertaling klaar is. Het is pas af als mensen de Bijbel ook echt lezen, en God en Jezus ontmoeten in de tekst. De komende periode zullen we zien hoe de Aukaanse Bijbel zijn plek krijgt in de kerken en thuis. Ook zal er gewerkt worden aan een audio-versie, zodat mensen die niet zo goed kunnen lezen ook uit de voeten kunnen met deze vertaling.”