Op 1 september 2024 begon Benoîts nieuwe leven. Een nieuwe start, in een nieuw land, met een nieuwe taal die hij nog moest leren. De woorden uit Jozua 1:9 zijn voor hem onlosmakelijk verbonden met die periode: ‘Daarom zeg ik nog een keer: je moet sterk en dapper zijn. Je hoeft nergens bang voor te zijn. Want ik ben je God. Ik ben altijd bij je, waar je ook heen gaat.’
‘Mijn hersenen zijn niet zo jong meer’
‘Als je hier een sociaal leven wil hebben, moet je gewoon Nederlands leren’, begint Benoît. ‘Ik sprak al Frans, Engels en Duits, dus ik dacht: het komt wel goed met dat Nederlands.’
‘Het geheim is misschien dat je niet bang moet zijn om fouten te maken.’
Uiterst gemotiveerd ging hij aan de slag met leerboeken Nederlands als Tweede Taal. Maar dat viel tegen.
‘Ik ben 53 en ik merkte al snel dat mijn hersenen net zo oud zijn als de rest van mijn lichaam. Nieuwe woorden onthouden en gebruiken is nu veel moeilijker dan toen ik twintig was.’
Er speelt nog iets mee: Benoît leeft al twaalf jaar met een neurologische aandoening. Daardoor kost leren hem nog meer energie dan voorheen. Toch gaf hij niet op. Want naast de leerboeken had hij iets anders: zijn geloof. En dat zou hem naar een verrassende oplossing leiden.
‘God vond een originele oplossing voor me’
Benoît vertelt: ‘Ik ben christen en lees bijna elke dag de Bijbel. Eén hoofdstuk per dag, dat is genoeg. Voor mij is de Bijbel geestelijk voedsel. Dus toen ik naar Nederland verhuisde, besloot ik een Bijbel in het Nederlands te kopen. Mijn keuze viel op de Bijbel in Gewone Taal.’
Het was een schot in de roos.
‘God deed me beseffen dat de Bijbel in Gewone Taal heel goed kan dienen als leerboek Nederlands. Een beetje zoeken op internet bevestigde dat dit helemaal geen vreemd idee is. Vooral tijdens de middeleeuwen en de renaissance was de Bijbel een belangrijk hulpmiddel om te leren lezen en schrijven. Na de protestantse Reformatie was de Bijbel in veel huishoudens het enige boek in de volkstaal. Kinderen leerden lezen door Bijbelteksten te ontrafelen. Die functie is tegenwoordig in de vergeethoek geraakt, maar de Bijbel heeft grote pedagogische kwaliteiten.’
Wat maakt de Bijbel zo anders dan een regulier taalboek? Benoît somt het op met het enthousiasme van iemand die een ontdekking heeft gedaan.
‘De Bijbel beslaat een periode van duizenden jaren en is van een ongelooflijke rijkdom. Je vindt in de Bijbel een veelheid aan literaire genres, zoals historische verhalen, poëzie, en wetten, De psalmen zijn net als gedichten: je kunt ze uit het hoofd leren en hardop reciteren. De eerste vijf Bijbelboeken maken gebruik van herhaling, een misschien wat oude maar beproefde leertechniek. Het gaat over universele thema’s zoals liefde, dood en hoop, en de strijd tussen goed en kwaad. Ten slotte vertelt de Bijbel het verhaal van onze wereld, de rode draad van oorsprong tot openbaring. Daardoor is de Bijbel geen koud leerboek, maar een levendig werk.’
Diepe vreugde
Gewapend met de Bijbel in Gewone Taal ontwikkelde Benoît zijn eigen studiemethode. Op zijn blog Miamondo typt hij bijbelhoofdstukken letter voor letter over. Niks ‘kopiëren en plakken’.
‘Ik wil elk woord aandachtig bekijken en analyseren. Moeilijke woorden markeer ik geel. Grammaticale aandachtspunten blauw. Naast deze taalkundige benadering voeg ik ook enkele regels commentaar toe, waarin de hoofdgedachte van het hoofdstuk dat ik bestudeer wordt samengevat. En onderaan elk bericht schrijf ik een persoonlijke reflectie op de inhoud.’
Als hij mensen vertelt dat hij Nederlands leert aan de hand van de Bijbel, vinden ze dat niet raar. ‘Wat hen eerder verbaast, is dat ik de Bijbel überhaupt lees. Ik kom namelijk uit een milieu waarin de Bijbel vaak bedekt is met een dikke laag stof.’
Ook voor Benoît zelf was het lezen van de Bijbel lange tijd niet vanzelfsprekend. Hij groeide op in een progressief katholiek gezin, maar verloor als tiener alle interesse in geloofsvragen. ‘Niet omdat ik mijn geloof had verloren, maar omdat het me onverschillig liet.’
‘Ik had God niet nodig, dacht ik. Toch voelde ik dat er iets ontbrak. Ik was niet gelukkig en ik kon geen betekenis geven aan mijn bestaan.’
Pas rond zijn dertigste veranderde dat – tijdens een pelgrimstocht naar Santiago de Compostella.
‘Toen ik naar de zingende monniken luisterde in de abdij van Conques, werd ik vervuld van een diepe vreugde, een intense emotie die ik nooit in woorden heb kunnen uitdrukken. Die ervaring betekende het begin van het ontwaken van mijn geloof.’
‘Je krijgt er geen spijt van!’
De Bijbel beschikbaar maken voor iedereen, in de taal en vorm die past, en helpen om de Bijbel te openen en begrijpen – daar doen we alles voor bij het NBG. Ook de Bijbel in Gewone Taal werd vanuit die visie ontwikkeld. Het verhaal van Benoit laat zien dat ‘de Bijbel begrijpen’ soms ook heel letterlijk geldt: als taal.
‘Welke geloofsovertuiging je ook hebt’, zegt hij, ‘als je een buitenlander bent die in Nederland woont en de taal wilt leren, aarzel dan niet om de Bijbel in Gewone Taal te kopen. Geloof me: je zult er geen spijt van krijgen.’