Maartje Heij en haar partner Cyriel Tonnaer kijken ernaar uit: weer helemaal vooraan beginnen met de Bijbel in een Jaar. Al zeven keer eerder lazen ze samen de hele Bijbel door, en dit jaar doen ze het opnieuw.
‘Het is als eten,’ zegt Maartje. ‘Je hebt het dagelijks nodig. Dagelijks de Bijbel lezen verandert niet vooral je hoofd, maar je hart. En dát maakt je rijker.’
Wat hun verhaal extra bijzonder maakt? Maartje is protestants, Cyriel rooms-katholiek. Zij woont in Kampen, hij in Roermond. Toch lezen ze de Bijbel in een Jaar samen – en dat al jarenlang.
Samen de Bijbel lezen, en toch ieder voor zich
Door een preek over de Emmaüsgangers, een aantal jaar geleden, besloot Maartje dat ze meer in het Oude Testament wilde lezen. ‘Het viel me op dat Jezus het evangelie uitlegde aan de hand van de Wet en de Profeten. Ook Filippus gebruikte het Oude Testament om het evangelie uit te leggen. Hoe dan? Wat vertelden ze? Zo kwam ik op de gedachte om de Bijbel helemaal door te lezen.’
Rond die tijd hoorden ze over de Bijbel in een Jaar. Cyriel: ‘Onze schoonzoon vertelde erover, en inmiddels hoort het helemaal bij ons leven.’
Twee tot drie keer per week zien Maartje en Cyriel elkaar en lezen ze hardop de Bijbel. Op de andere dagen lezen ze ieder voor zich, maar wél op hetzelfde vaste moment: ’s ochtends, na het ontbijt.
‘Het is een mooie combinatie’, vindt Maartje. ‘Als ik alleen lees, brengt me dat persoonlijke reflectie en inkeer. Het samen lezen zorgt voor een ander soort verdieping: we stellen vragen, ontdekken verbanden, delen met elkaar de rijkdom van de tekst.’
Twee achtergronden, één gesprek
Maartje groeide op binnen de Gereformeerde Bond: degelijk, met veel Bijbelkennis.
‘Ik ontmoet soms mensen die wel een godsdienstige visie hebben, maar niet de Bijbel lezen. Dan maak je je eigen godsbeeld, je eigen theologie. Nee, vertel me waar het staat in de Bijbel – dat zit er diep in.’
Cyriel benadert de Schrift vanuit zijn katholieke opvoeding en traditie. Hij studeerde Gregoriaans aan het Conservatorium, en heeft veel kennis van het Hebreeuws en Grieks. Als docent Gregoriaans en dirigent van een aantal kerkkoren gebruikt hij zijn kennis om Latijnse teksten te vertalen en begrijpelijk te maken. ‘Je kunt alleen expressie geven aan een gezang als je de context snapt, de historie en de theologie erachter.’
Diezelfde kennis verrijkt ook de gesprekken die Maartje en hij voeren over de Bijbel. Maartje: ‘We leren veel van elkaar. Als je je handen wast, worden er twee schoon.’
Moeilijke Bijbelgedeeltes horen erbij
Numeri, de profeten, lange namenlijsten, gruwelijke verhalen – ze slaan niets over.
Cyriel: ‘Vroeger werd in de katholieke traditie vooral ingegaan op het Evangelie. Het Oude Testament werd een beetje genegeerd, vanuit het idee dat het Nieuwe Testament het Oude heeft vervuld. Maar dat betekent niet dat het Oude Testament heeft afgedaan. Integendeel! Wij staan iedere keer versteld hoe mooi het evangelie een spiegel is van het Oude Testament.’
Maartje is door de jaren heen vrijmoediger geworden bij het Bijbellezen.
‘Vroeger durfde ik geen vragen te stellen bij moeilijke of wrede verhalen uit het Oude Testament. Je accepteerde het maar.
Nu doet ze dat wél.
‘Juist door er wel over na te denken, ben ik gaan zien hoe barmhartig en genadig God is. Want ondanks alle geweld, alle gruwelijkheden die mensen elkaar aandoen, zegt God steeds: Ik wil het nog een keer met jullie proberen. Hij geeft ons niet op.’
Cyriel: ‘
Natuurlijk lees je in het Oude Testament over verschrikkelijke dingen. Maar we hebben blijkbaar niet veel geleerd van de geschiedenis. En dat, terwijl we juist smaakmakers zouden moeten zijn op aarde. Ook daarom is het goed de Bijbel steeds opnieuw te lezen: laat vooral merken dat jij vol van bent van het Woord.’
God zoeken – en gevonden worden
Voor Cyriel is het dagelijkse lezen een oefening in dankbaarheid. ‘Ik ben iedere dag blij dat ik kan opstaan, en dat ik kan genieten van een nieuwe dag. Daar wil ik dank je wel voor zeggen. Door de Bijbel te lezen sta ik bovendien in een de traditie van mensen die datzelfde al eeuwenlang vóór ons ook hebben gedaan.’
Maartje verwoordt het zo:
‘Ik lees om God vast te houden, maar ook om door Hem vastgehouden te worden. Dat is Bijbellezen: jij zoekt God, maar God zoekt jou ook.’
Ook beginnen met de Bijbel in een Jaar?
Maartje en Cyriel laten zien dat je niet alles hoeft te begrijpen om te beginnen met Bijbellezen. Lees, en lees het nog eens, dan ontdek je steeds meer – van de Bijbel, over God én over jezelf.
Als Bijbelgenootschap helpen we je er graag bij. Lees meer over De Bijbel in een Jaar en ontdek hoe jij kunt meedoen.